Terugblik WSF: Wie zit er bij jou achter het stuur? Speels omgaan met dilemma’s
13 november 2026 – Ken je dat? Je staat voor een keuze, wikt en weegt, hakt eindelijk de knoop door… om je vervolgens af te vragen of je toch niet iets anders had moeten doen. Herkenbaar? Voor mij wel! Tijdens het Workshopfestival van het Mobiliteitscentrum volgde ik de workshop ‘Speels omgaan met dilemma’s’. En daarvoor ging ik met de billen bloot. Ik neem je mee in mijn ervaringen en sprak na afloop met de trainers Sandra en Merianka.
Een workshop die op mijn lijf geschreven is
Katinka hier! Ik ben communicatieadviseur bij het Mobiliteitscentrum. Op donderdag 5 november verruilde ik mijn bureau voor het StadsLab in Etten-Leur. Daar ontmoette ik zeven regio-collega’s om samen aan de slag te gaan met onze persoonlijke dilemma’s. Best spannend, want hoe vaak bespreek je die nou met mensen die je nauwelijks kent?
Laat ik beginnen met een bekentenis. Hoewel ik op mijn werk vaak overkom als een daadkrachtige collega die zonder aarzelen ingewikkelde knopen doorhakt, is dat niet altijd het geval. Zeker bij persoonlijke kwesties of projecten met grote belangen kan ik behoorlijk twijfelen. En als ik eenmaal een keuze heb gemaakt? Dan kan ik mezelf daar nog best een tijdje mee bezighouden. Had ik niet beter iets anders kunnen doen? Was dit echt de beste keuze? Of heb ik mezelf, door ergens ja op te zeggen, weer eens in een onmogelijke bocht gewrongen?
Toen ik de omschrijving van de workshop las, dacht ik dan ook: bingo! Hier moet ik bij zijn. Vooraf mocht ik van trainer Sandra alvast een dilemma insturen. Dat van mij kwam grofweg neer op: kies ik ervoor om te voldoen aan de verwachtingen van anderen, of kies ik voor wat beter is voor mezelf?
Een bus vol persoonlijkheden
De workshop begon met een kennismaking met de trainers Sandra en Merianka en de theorie achter hun aanpak: Voice Dialogue. Aan de hand van een eigen dilemma liet Sandra zien dat we allemaal verschillende kanten in onszelf hebben. Denk aan de perfectionist, de pleaser, de rebel, de controleur of de chaoot. Stel je eens voor dat al die verschillende ‘ikken’ samen in een bus zitten. Sommige zitten lekker vooraan, dicht bij het stuur. Andere zitten wat verder naar achteren. En er zijn zelfs ikken die zich helemaal achterin verstoppen en zich nauwelijks laten zien.
Bij lastige dilemma’s proberen sommige van die ikken het stuur over te nemen. De pleaser bijvoorbeeld, die iedereen tevreden wil houden. Of de perfectionist, die vooral geen fouten wil maken. Vervolgens mochten we zelf aan de slag. Met papier en stiften tekenden we onze eigen bus. De hele ruimte hing vol voorbeelden van verschillende ikken, dus inspiratie genoeg! En toen gebeurde er iets bijzonders.
Ik begon enthousiast mijn bus te vullen. Maar toen we onze tekeningen met elkaar bespraken, ontdekte ik iets wat me behoorlijk aan het denken zette. Alle eigenschappen waar ik van jongs af aan goed in was – creatief, kleurrijk, enthousiast en soms heerlijk chaotisch – zaten ergens achterin mijn bus. Terwijl de perfectionist, de controleur en de pleaser behoorlijk dicht bij het stuur zaten. Nu ik dit schrijf denk ik: dat wist je toch eigenlijk allang? Maar tijdens de workshop drong het pas tot me door. Blijkbaar heb ik onderweg geleerd dat er niet altijd ruimte is voor mijn creatieve, enthousiaste zelf. En dus hebben andere kanten van mij het stuur vaker overgenomen. Daar is op zichzelf niets mis mee, maar wat meer balans zou welkom zijn!
Van denken naar voelen
Na het vullen van onze bus was het tijd om onze dilemma’s verder te onderzoeken. Ik bleek overigens niet de enige die worstelt met het spanningsveld tussen verwachtingen van anderen en kiezen voor jezelf. Twee andere deelnemers hadden een vergelijkbaar dilemma. Herkenning dus!
In tweetallen gingen we elkaar interviewen. Niet om oplossingen te bedenken of adviezen te geven, maar om écht te luisteren naar de verschillende kanten van ons dilemma. Dat klinkt misschien een beetje zweverig. En eerlijk is eerlijk: in het begin voelde het ook wat onwennig. Maar toen ik me daadwerkelijk verplaatste in de twee kanten van mijn dilemma, gebeurde er iets wat ik niet had verwacht. Toen ik sprak vanuit de kant die graag voor zichzelf wil kiezen, merkte ik dat ik een beetje boos werd. Misschien omdat die kant van mij niet vaak genoeg gehoord wordt? Bij de kant die graag aan verwachtingen voldoet, werd ik juist stiller. Ik spande ongemerkt mijn handen en benen aan en beet op mijn lip. Mijn interviewpartner merkte die kleine signalen feilloos op.
Trainer Sandra legt uit waarom die ervaring zo waardevol is: “Rationeel kan je vaak heel goed die tegenstellingen uitleggen. Maar op het moment dat je echt positie inneemt, voel je dat er nog veel meer speelt aan emoties of lichaamssensaties.”
Merianka vult aan: “Daar geloven wij heel sterk in. Als je mensen dingen laat ervaren, kom je op zo’n ander niveau van leren dan wanneer je uitlegt wat het inhoudt.”
Waarom eigenlijk ‘speels’?
Na afloop sprak ik Sandra en Merianka over de gedachte achter hun workshop. Want waarom zou je iets wat soms behoorlijk ingewikkeld of zwaar voelt, juist op een speelse manier benaderen? “Dilemma’s hebben we allemaal”, vertelt Sandra. Vanuit hun ervaring met coaching en groepstrainingen zagen de trainers hoe mensen soms blijven hangen tussen twee keuzes. “Hoe ga je dan van die zwaarte iets speels maken?”
Het antwoord zit volgens hen vooral in het ervaren, onderzoeken en nieuwsgierig zijn naar jezelf, zonder meteen een oordeel te hebben. Sandra: “Alles mag er zijn. En dat is niks zweverigs. Als je boos bent, ben je boos. En dat is goed.” Merianka benadrukt daarbij dat al die verschillende kanten van jezelf ook een functie hebben. In plaats van je eigen gedrag meteen te veroordelen, helpt het om nieuwsgierig te onderzoeken waarom een bepaalde kant van jezelf zo nadrukkelijk aanwezig is. En dat is misschien wel de grootste winst van deze workshop: niet meteen proberen om iets te veranderen, maar eerst begrijpen wat er eigenlijk gebeurt.
Een veilige omgeving om jezelf te ontdekken
Wat me tijdens de workshop opviel, was de openheid van de andere deelnemers. We kenden elkaar nauwelijks, maar deelden toch heel persoonlijke ervaringen. Het was bijzonder om te ontdekken dat anderen met vergelijkbare vragen worstelen, ook al zie je dat aan de buitenkant niet altijd. Die openheid ontstaat niet vanzelf. Sandra en Merianka besteden bewust aandacht aan een veilige en vertrouwde sfeer. “We schetsen een veilig kader en maken de oefeningen laagdrempelig. Herkenbaarheid en praktijkgericht vinden we ook belangrijk”, vertelt Merianka. “Daarna kunnen we de brug maken naar de kern.” En die aanpak werkte! Zonder dat het geforceerd voelde, kwamen we al snel tot verrassend persoonlijke inzichten.
Wanneer de trainers zelf tevreden zijn na een workshop? Sandra hoeft daar niet lang over na te denken. “Als mensen echt met een ervaring weggaan. Je ziet ze verwonderd, verrast, bevestigd.” Dat ze daarin slagen, kan ik uit eigen ervaring vertellen.
En nu? Wie krijgt het stuur?
Inmiddels zijn we een stukje verder en denk ik nog regelmatig terug aan die ochtend in Etten-Leur. Vooral het beeld van mijn eigen bus is blijven hangen. Ik ben me bewuster geworden van de verschillende kanten die in mij meereizen. Van de perfectionist die graag alles onder controle houdt tot de kleurrijke creatieveling die misschien best wat vaker voorin mag zitten.
Mijn dilemma is niet verdwenen. Maar misschien hoeft dat ook helemaal niet. Want het gaat er niet altijd om dat je meteen het juiste antwoord vindt. Soms is het al waardevol om even stil te staan bij wat al die verschillende stemmen je proberen te vertellen.
Voor mij was het in ieder geval een bijzondere en waardevolle ochtend. Sandra en Merianka namen ons met veel rust, geduld en humor mee in een nieuwe manier van kijken naar onszelf. En ik ben absoluut nieuwsgierig geworden naar meer. Dus sta jij ook weleens twijfelend op een kruispunt? Of heb je het gevoel dat bepaalde kanten van jezelf altijd het stuur overnemen? Dan is een workshop als deze misschien precies wat je nodig hebt. Als je meer wil weten over deze training of andere trainingen van het Workshopfestival, kan je contact opnemen met academie@west-brabant.eu.
En ik? Ik ga proberen mijn creatieve, kleurrijke ik wat vaker een plekje voorin de bus te geven. Misschien zelfs af en toe achter het stuur. Wie weet waar dat me brengt!
Tot bij een volgend Workshopfestival?
